Slimmer samenvatten met AI

AI kan lange teksten snel korter maken. Maar zo kort mogelijk is niet hetzelfde als bruikbaar. Een goede samenvatting past bij wat jij ermee wilt doen. Wil je snel weten wat er speelt, dan zijn drie zinnen met de kern genoeg. Moet je reageren of iets opvolgen, dan heb je ook de vraag, de datum en de openstaande actie nodig. Samenvatten begint dus met een keuze: waarvoor gebruik je de korte versie?

Een goede samenvatprompt geeft vier soorten houvast. Het doel: waarom wil je de samenvatting? De lezer: voor wie is hij? De bron: welke tekst mag het model gebruiken? En de vorm: hoe moet het resultaat eruitzien, bijvoorbeeld vijf bullets, een actielijst of een vergelijkingstabel. Vraag je alleen 'vat dit samen', dan kiest het model zelf een vorm, en dat is vaak niet wat je nodig hebt.

Het grootste risico bij samenvatten met AI: het model kan feiten toevoegen die niet in de tekst staan. Staat er 'de levering is later dan verwacht', dan kan de AI daar 'vertraagd door personeelstekort' van maken. Zeg daarom duidelijk: 'Gebruik alleen de tekst hieronder' en 'Vul niets aan dat niet in de tekst staat'. Controleer daarna altijd de harde feiten: namen, datums, bedragen en afspraken. Een samenvatting kan ook te stellig zijn, bijvoorbeeld als van een gewenste week ineens een vaste afspraak wordt gemaakt.

Let ten slotte op persoonsgegevens. Plak je een klantmail met namen, klantnummers of e-mailadressen in een algemene AI-chat, dan gaan die gegevens naar de aanbieder van de tool. Dat kan in strijd zijn met de AVG. Haal daarom eerst weg wat de AI niet nodig heeft: vervang een echte naam door 'Klant A' en laat nummers weg. De AI kan dan nog steeds prima de kern en de actiepunten samenvatten.

In de module Slimmer samenvatten met AI oefen je dit met opdrachten die echt worden uitgevoerd. Je sluit af met een eigen samenvat-sjabloon dat je direct test op een voorbeeldtekst.

Na afloop kun je elk van deze leerdoelen aantonen — elk behaald doel komt op je certificaat te staan.

• Je geeft aan waarvoor je samenvattingen wilt gebruiken, zodat de voorbeelden daarop aansluiten.
• Je kiest de samenvatting waar je echt iets mee kunt, in plaats van de mooist geschreven versie.
• Je ziet meteen welk onderdeel (doel, lezer, bron of vorm) in een samenvatprompt ontbreekt.
• Je schrijft een samenvatprompt die doel, lezer, bron en vorm meegeeft.
• Je kiest de vorm die bij je doel past: korte kern, actielijst of vergelijkingstabel.
• Je vraagt om precies de vorm die je nodig hebt, bijvoorbeeld een actielijst met taak, eigenaar en datum.
• Je herkent de prompt die het model aan de brontekst houdt, zodat het geen feiten verzint.
• Je schrijft een prompt die de AI verbiedt om iets toe te voegen wat niet in de tekst staat.
• Je weet welke zinnen in een AI-samenvatting je altijd controleert: harde feiten zoals datums en bedragen.
• Je legt een samenvatting naast de bron en ziet wat er niet klopt of te stellig is geformuleerd.
• Je weet wat je met persoonsgegevens doet voordat je een tekst in een AI-chat plakt: weghalen of vervangen.
• Je maakt een tekst veilig voor AI door namen en nummers te vervangen, zonder dat de kern verloren gaat.
• Je hebt een complete eigen aanpak voor samenvatten: veilig voorbereiden, prompten, controleren en bijsturen.
• Je bouwt een eigen samenvat-sjabloon en test het direct op een echte brontekst.
• Je stelt je sjabloon bij op basis van de test en weet waarom die aanpassing nodig was.

Ongeveer 24 minuten · 9 onderdelen

Deze cursus zit in een van onze tracks en in All-Access: kies een gerichte leerlijn of de hele bibliotheek, telkens met twaalf maanden toegang. Bekijk de tarieven.

Inclusief certificaat met behaalde leerdoelen en verificatienummer.

Deze module is voor iedereen die veel leest voor het werk: lange e-mails, klantberichten, verslagen, offertes of interne documenten. Basiservaring met een AI-chat is genoeg; verdere voorkennis is niet nodig.

Werk je met teksten waar persoonsgegevens in staan, zoals klantmails? Dan is de module extra nuttig: je leert hoe je zulke teksten eerst veilig maakt.

Na de module schrijf je samenvatprompts die doel, lezer, bron en vorm meegeven. Je houdt het model aan de brontekst, controleert harde feiten voordat je de samenvatting gebruikt en maakt teksten met persoonsgegevens eerst veilig. Je neemt een getest samenvat-sjabloon mee voor het soort tekst dat jij het vaakst leest.

• Alleen 'vat dit samen' gevraagd en een samenvatting gekregen waar je niets mee kunt — Geef vier dingen mee: het doel, de lezer, de bron en de vorm. Bijvoorbeeld: 'Vat deze mail samen voor mij als verkoper, zodat ik snel kan reageren. Maximaal vijf bullets.'
• De AI-samenvatting bevat feiten die niet in de tekst stonden — Zeg in je prompt: 'Gebruik alleen de tekst hieronder. Vul niets aan dat niet in de tekst staat. Zet bij twijfel: niet genoemd in de bron.'
• Een datum of bedrag uit de AI-samenvatting overgenomen zonder te controleren — Harde feiten zoals namen, datums, bedragen en deadlines controleer je altijd in de bron of je eigen systeem. Een samenvatting kan te stellig zijn: van een gewenste week maakt het model zomaar een vaste afspraak.
• Een klantmail met namen en klantnummers in de AI-chat geplakt — Haal eerst persoonsgegevens weg of vervang ze door labels als 'Klant A'. Voor de kern of de actiepunten heeft de AI geen echte naam, klantnummer of factuurnummer nodig.