AI Act voor het mkb: de checklist voor 2026.
Je medewerkers gebruiken AI — met of zonder jouw medeweten. De AI Act maakt de werkgever verantwoordelijk: jij moet zorgen dat ze het kundig en verantwoord doen, en dat kunnen aantonen. Dit artikel zet op een rij wat je vóór 2 augustus 2026 geregeld wilt hebben.
Waarom de wet bij de werkgever aanklopt
Artikel 4 van de AI Act richt zich op bedrijven die AI gebruiken, niet op individuele medewerkers. Het bedrijf moet zorgen voor 'een toereikend niveau van AI-geletterdheid' bij iedereen die er met AI-systemen werkt — afgestemd op hun rol, kennis en de context waarin ze AI gebruiken.
Dat is breder dan veel werkgevers denken. Ook de officemanager die mails laat herschrijven met een gratis chatbot werkt met AI. Juist dat informele gebruik — zonder afspraken, zonder training — is waar het misgaat: klantgegevens in openbare tools, verzonnen feiten in offertes.
De feiten: de plicht geldt sinds 2 februari 2025 voor élk bedrijf dat zakelijk AI gebruikt; handhaving start 2 augustus 2026. Uit KVK-onderzoek blijkt dat 4 op de 10 ondernemers niet weet of de AI Act voor hen geldt.
De checklist voor 2 augustus 2026
Vijf stappen. Voor een gemiddeld mkb-bedrijf is dit in enkele weken rond, zonder externe adviseurs.
- Inventariseer het AI-gebruik
Welke tools gebruikt wie, waarvoor? Vergeet het informele gebruik niet. Dit is je AI-register.
- Stel een kort AI-beleid op
Eén of twee A4: wat mag wel en niet, wie is verantwoordelijk. Geen juridisch document.
- Train iedereen die met AI werkt
Passend bij de rol: wie er dagelijks mee werkt heeft meer nodig dan wie het af en toe gebruikt.
- Leg het bewijs vast
Certificaten per medewerker, gekoppeld aan je beleid. Dat is je dossier richting toezichthouder.
- Herhaal jaarlijks
AI verandert snel. Plan een jaarlijks moment om beleid en training bij te werken.
Wat het kost als je het laat liggen
De AI Act kent stevige boetes — tot €15 miljoen of 3% van de jaaromzet voor het schenden van verplichtingen (art. 99 lid 4), waarbij voor het mkb het laagste van de twee bedragen geldt. Maar het directe risico zit dichterbij: een datalek doordat een medewerker klantgegevens in een openbare tool zette, is óók een AVG-kwestie. En steeds meer opdrachtgevers en aanbestedingen vragen om aantoonbaar AI-beleid.
Tegenover dat risico staat een bescheiden investering: online training per medewerker voor een middenprijs, in eigen tempo, zonder verloren werkdagen. De rekensom is snel gemaakt.
Veelgestelde vragen
Is AI-geletterdheid verplicht — en sinds wanneer?
Ja. De plicht uit artikel 4 van de AI Act geldt sinds 2 februari 2025. Vanaf 2 augustus 2026 kunnen toezichthouders ook echt handhaven. Wie zakelijk AI gebruikt, moet dus nu al kunnen laten zien dat er aan AI-geletterdheid is gewerkt.
Welke boete riskeer ik onder de AI Act?
De AI Act kent boetes die kunnen oplopen tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet (artikel 99 lid 4), afhankelijk van de overtreding. Voor de geletterdheidsplicht zelf geldt vooral: kun je niets laten zien, dan sta je zwak bij een controle of bij vragen van klanten. Aantoonbare training voorkomt die discussie.
Hoe word ik (of mijn team) aantoonbaar AI-geletterd?
Volg een training die past bij hoe jij of je team AI gebruikt, en leg dat vast. Een afgeronde cursus met certificaat, plus een kort AI-beleid waarin staat wie welke training heeft gedaan, is in de praktijk het duidelijkste bewijs richting klanten en toezichthouders.
Maak je team aantoonbaar AI-geletterd.
Online training per medewerker, certificaat per module, betalen op factuur. Probeer de gratis startmodule.
Bekijk prijzen en pakketten